types-automatic-manual-transmission-oils
4 دی 1404

معرفی انواع روغن گیربکس اتومات و دستی

انواع روغن گیربکس (اتومات ، دستی )

در هنگام خرید روغن گیربکس(دنده) به این تجوه داشته باشید که؛ روغن گیربکس یکی از مهم‌ ترین سیالات مصرفی در خودرو است که نقش حیاتی در عملکرد صحیح سیستم انتقال قدرت ایفا می‌کند. این روغن وظیفه روانکاری قطعات داخلی گیربکس، کاهش اصطکاک، جلوگیری از سایش، کنترل دما و انتقال نرم نیرو از موتور به چرخ‌ها را بر عهده دارد. انتخاب نوع مناسب روغن گیربکس، تأثیر مستقیمی بر عمر گیربکس و کیفیت رانندگی دارد. در این مقاله به بررسی انواع روغن گیربکس، کاربرد هرکدام و تفاوت‌های آن‌ها می‌پردازیم.

types-automatic-manual-transmission-oils1

بیشتر بخوانید:

تفاوت روغن گیربکس 75W80 و 75W90؛ کدام روغن گیربکس مناسب‌تر است؟

روغن گیربکس اتوماتیک و تفاوت آن با گیربکس دستی

روغن گیربکس چیست؟ راهنمای کامل بررسی و اهمیت تعویض روغن گیربکس


روغن گیربکس چیست و چه وظیفه‌ ای در خودرو دارد؟

روغن گیربکس نوعی روان‌ کننده تخصصی است که برای استفاده در جعبه‌ دنده خودرو طراحی شده است. این روغن در شرایط فشار و دمای بالا کار می‌کند و باید توانایی تحمل بار زیاد، جلوگیری از خوردگی و حفظ خواص شیمیایی خود در طول زمان را داشته باشد. بدون روغن مناسب، دنده‌ها به‌سرعت دچار سایش شده و گیربکس با خرابی‌های جدی مواجه می‌شود.

معرفی انواع روغن گیربکس (اتومات ، دستی):

روغن گیربکس دستی (Manual Transmission Oil):

روغن گیربکس دستی معمولاً غلیظ‌تر از روغن گیربکس اتوماتیک است و برای روانکاری چرخ‌دنده‌های ساده و سینکرون‌ها استفاده می‌شود. این روغن‌ها اغلب با استاندارد API GL-4 یا GL-5 شناخته می‌شوند.

ویژگی‌های روغن گیربکس دستی :

  • مقاومت بالا در برابر فشار
  • مناسب گیربکس‌ های دنده‌ ای
  • کاهش صدای گیربکس و نرمی تعویض دنده

این نوع روغن بیشتر در خودروهای قدیمی‌تر و بسیاری از خودروهای داخلی استفاده می‌شود.

روغن گیربکس اتوماتیک (ATF):

روغن گیربکس اتوماتیک یا ATF (Automatic Transmission Fluid) یکی از حساس‌ ترین انواع روغن‌هاست. این روغن علاوه بر روانکاری، نقش هیدرولیکی نیز دارد و در عملکرد کلاچ‌ها و شیرهای کنترلی گیربکس اتوماتیک مؤثر است.

ویژگی‌های روغن گیربکس اتوماتیک:

  • ویسکوزیته پایین‌ تر نسبت به روغن گیربکس دستی
  • انتقال حرارت بالا
  • سازگاری با قطعات حساس گیربکس اتوماتیک

هر گیربکس اتوماتیک نیازمند نوع مشخصی از ATF است و استفاده از روغن نامناسب می‌تواند باعث آسیب جدی شود.

روغن گیربکس CVT:

گیربکس‌های CVT (انتقال قدرت پیوسته) ساختار متفاوتی نسبت به گیربکس‌های اتوماتیک معمولی دارند و از تسمه یا زنجیر فلزی استفاده می‌کنند. روغن CVT به‌ طور اختصاصی برای این سیستم طراحی شده است.

ویژگی‌ها روغن گیربکس CVT:

  • اصطکاک کنترل‌ شده
  • جلوگیری از لغزش تسمه
  • افزایش عمر گیربکس CVT

استفاده از ATF معمولی در گیربکس CVT کاملاً اشتباه است و توصیه نمی‌شود.

روغن گیربکس دوکلاچه (DCT):

گیربکس‌های دوکلاچه به دو دسته خشک و تر تقسیم می‌شوند. نوع روغن مورد استفاده در این گیربکس‌ها بسته به طراحی آن متفاوت است.

ویژگی‌های روغن گیربکس دوکلاچه:

  • تحمل دمای بالا
  • عملکرد دقیق در تعویض دنده
  • سازگاری با کلاچ‌های دوگانه

در گیربکس‌های DCT تر، روغن نقش خنک‌ کننده و روانکار هم‌ زمان را دارد.

انواع روغن گیربکس بر اساس سطح کیفیت (API)

روغن‌های گیربکس دستی معمولاً با استاندارد API دسته‌ بندی می‌شوند:

  • GL-4: مناسب گیربکس‌های سبک‌ تر و سینکرون‌ دار
  • GL-5: مناسب دیفرانسیل‌ها و گیربکس‌های تحت فشار بالا

انتخاب اشتباه بین GL-4 و GL-5 ممکن است به قطعات داخلی گیربکس آسیب بزند.

تفاوت روغن گیربکس با روغن دیفرانسیل

اگرچه در برخی خودروها از روغن مشابه استفاده می‌شود، اما روغن دیفرانسیل معمولاً فشارپذیری بالاتری دارد و برای شرایط کاری سخت‌تری طراحی شده است. در نتیجه همیشه باید به توصیه سازنده خودرو توجه شود.

زمان تعویض انواع روغن گیربکس (اتوماتیک ، دستی):

زمان تعویض روغن گیربکس بسته به نوع گیربکس، شرایط رانندگی و کیفیت روغن متفاوت است. به‌طور میانگین:

  1. گیربکس دستی: هر 60 تا 80 هزار کیلومتر
  2. گیربکس اتوماتیک: هر 40 تا 60 هزار کیلومتر

علائمی مانند سخت جا رفتن دنده، صدای غیرعادی یا تأخیر در تعویض دنده می‌تواند نشانه نیاز به تعویض روغن باشد.

جمع بندی

شناخت انواع روغن گیربکس و انتخاب صحیح آن، نقش مهمی در افزایش عمر گیربکس و بهبود عملکرد خودرو دارد. گیربکس دستی، اتوماتیک، CVT و دوکلاچه هرکدام نیازمند روغن مخصوص به خود هستند و بی‌توجهی به این موضوع می‌تواند هزینه‌های سنگینی به همراه داشته باشد. توصیه می‌شود همواره از روغن پیشنهادی سازنده خودرو استفاده کرده و سرویس‌های دوره‌ای را جدی بگیرید.