
یکی از مشکلاتی که رانندگان ماشین ها با آن مواجه می شوند، روغن سوزی موتور ماشین است. علت روغن سوزی موتور ماشین می تواند به موارد گوناگونی مرتبط باشد. مواردی مانند خرابی سیلندرها، خوب نسوختن سوخت داخل آن، خرابی یاتاقان ها و مشکلاتی از این قبیل. در صورت بروز این مشکلات باید هرچه سریع تر ماشین خود را پیش یک مکانیک برده تا آن را تعمیر کند. هرگاه از دهانه اگزوز خودرو شاهد خروج دودی آبی رنگ بودید یعنی موتور ماشین شما دچار روغن سوزی شده است. روغن سوزی موتور ماشین وقتی اتفاق می افتد که روغن موتور همراه با سوخت ماشین می سوزد. روغن سوزی موتور ماشین می تواند به دیگر اجزای ماشین نیز صدمه بزند و آن ها را نیز دچار آسیب کند. در ادامه به علت روغن سوزی موتور ماشین و نشانه های آن می پردازیم. همچنین راه کارهایی برای پیشگیری روغن سوزی موتور ماشین ارائه خواهیم داد.
به صورت عمده روغن سوزی موتور ماشین برای خودرو های قدیمی و فرسوده رخ می دهد. خودروهایی که مدت زمان زیادی استفاده شده اند و مسافت های طولانی ای را طی کرده اند. روغن سوزی زمانی اتفاق می افتد که روغن موتور همراه با سوخت ماشین می سوزد. هرچه روغن سوزی موتور ماشین طولانی تر شود، سطح روغن در موتور ماشین پایین تر می آید. هر چه سطح روغن پایین تر باشد روغن سوزی بیشتر می شود. روغن سوزی موتور ماشین صرفاً برای ماشین های قدیمی و فرسوده رخ نمی دهد. این اتفاق ممکن است برای ماشین های جدیدتر نیز رخ دهد.

روغن موتور ماشین در مسیرهایی که برایش تعیین شده به جریان در می آید. دلیل این کار این است که قطعات دیگر ماشین با یکدیگر دچار اصطکاک نشوند. اگر به هر دلیلی روغن موتور ماشین به قطعات دیگر نرسد که عمده ترین دلیل آن روغن سوزی است، قطعات دچار اصطکاک می شوند و کارایی آن ها از بین می رود. پس اگر روغن موتور بنا به هر دلیلی به محفظه سوخت برسد، با حرارت زیاد در محفظه شروع به سوختن می کند و روغن سوزی موتور ماشین اتفاق می افتد.
خروج دود سیاه از اگزوز ماشین ممکن است به دلیل چندین عامل مختلف باشد. در زیر، علل متداول خروج دود سیاه از اگزوز ذکر شدهاند:
مخلوط نادرست سوخت و هوا در محفظه احتراق اگر نسبت هوا به سوخت در مخلوط سوخت و هوا بهطور نامناسب باشد، ممکن است سوخت کامل نسوزد و دود سیاه تولید شود. این ممکن است به دلیل مشکلات در سیستم تزریق سوخت یا سنسورهای مرتبط باشد.
اگر سوخت به طور ناکامل سوزد و یا بخشی از سوخت ناسوخته باقی بماند، دود سیاه تولید میشود. این ممکن است به دلیل مشکلات در سیستم احتراق، سوخت ناسوختهای که وارد سیلندرها میشود، یا مشکلات در سوختوراها باشد.
گرفتگی فیلتر هوا؛ گرد و غبار ورودی به سیستم تهویه هوا یا فیلتر هوا ممکن است تمیز نباشد و باعث خروج دود سیاه شود.
اگر هوا به میزان کافی به سیلندرها تزریق نشود، سوخت ناکامل سوخته و دود سیاه تولید میشود.
استفاده از سوخت نامناسب یا کیفیت پایین سوخت میتواند به تولید دود سیاه منجر شود.

بیشتر بخوانید :
آموزش تعویض روغن موتور به صورت گام به گام در 10 مرحله
3 روش برای تشخیص روغن سوزی خودرو
رفع روغن سوزی پراید بدون باز کردن موتور
راهنمای خرید و انتخاب بهترین روغن موتور برای پژو 405
یکی از بارزترین نشانه های روغن سوزی موتور ماشین دود آبی رنگی است که از اگزوز ماشین خارج می شود. هر چه قدر دور موتور بالاتر برود، روغن بیشتری همراه با سوخت می سوزد در نتیجه دود آبی رنگ نیز بیشتر مشاهده می شود. خروج این دود آبی رنگ هشداری برای شما است که نشان می دهد در موتور ماشین شما مشکلی ایجاد شده است. اما هیچ وقت به دود آبی اکتفا نکنید که روغن سوزی موتور ماشین را نشان می دهد. برخی از ماشین های موجود در بازار فیلتر هایی دارند که این دود آبی را فیلتر می کند. یعنی ممکن است موتور دچار روغن سوزی باشد؛ اما شما آن را مشاهده نکنید و متوجه آن نشوید. بهتر است هر از چندگاهی نسبت به بررسی سطح روغن موتور ماشین خود اقدام کنید. اگر سطح روغن موتور پایین بود ماشین خود را حتماً به یک مکانیک نشان دهید.
علاوه بر خروج دود آبی رنگ نشانه های دیگری می تواند علت روغن سوزی موتور ماشین شما باشد.
اگر از سمت موتور ماشین خود بویی نامطبوع احساس کردید. می تواند علامتی باشد از اینکه موتور ماشین شما دچار روغن سوزی شده است. البته اگر خیلی حرفه ای باشید و به ویژگی های ماشین آگاه باشید متوجه این بوی نامطبوع خواهید شد. معمولاً هم بوی روغن سوخته به مشام خواهد رسید.
هرگاه طی چک کردن موتور ماشین خود متوجه شدید که سطح روغن موتور ماشین نسبت به دفعه های قبلی افت پیدا کرده است؛ یعنی ماشین دچار روغن سوزی شده است.
اگر هنگام خاموش بودن ماشین نگاهی به شمع های ماشین بیندازید ممکن است متوجه شوید که سر شمع ها حالت چربی پیدا کرده اند.
روغن سوزی موجب می شود تا شتاب ماشین کاهش پیدا کرده و قدرت موتور پایین بیاید. اگر مورد غیر طبیعی ای در این باره مشاهده کردید بدانید که ماشین شما دچار روغن سوزی شده است.
اگر در دهانه اگزوز ماشین خود حالتی از چرب بودن را مشاهده کردید می تواند نشانه روغن سوزی موتور ماشین شما باشد.
دلایل متعددی برای روغن سوزی موتور ماشین وجود دارد. همان طور که اشاره کردیم روغن موتور موجب می شود تا اصطکاک میان اجزای دیگر ماشین رخ ندهد. روغن موتور همچنین باعث روان کار کردن قطعات می شود و خاصیت پاک کنندگی نیز دارد و ناخالصی ها را جذب می کند. اما چه علتی باعث می شود که روغن به درون محفظه احتراق وارد شود و روغن سوزی موتور ماشین اتفاق بیافتد؟
این اتفاق از محفظه فوقانی پیستون ماشین اتفاق می افتد. روغن با سوخت ماشین و هوا ترکیب می شود و با جرقه شمع می سوزد. ورود روغن به محفظه سوخت دلایل مختلفی دارد:

بیشتر بدانید:
نقش فیلتر روغن موتور ماشین و زمان تعویض آن
عوارض زیاد بودن روغن موتور خودرو و نحوه تخلیه روغن موتور اضافی
روغن سوزی موتور ماشین از رایج ترین مشکلات خرابی ماشین است که از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. نباید نسبت به روغن سوزی ماشین خود بیتفاوت باشید. برای رفع مشکل روغن سوزی موتور ماشین به ابزار مخصوصی احتیاج است. مکانیک ها از این ابزارها مثل کمپرس سنج استفاده می کنند تا علت روغن سوزی موتور ماشین و موقعیت دقیق بروز آن را پیدا کنند. سپس بعد از پیدا کردن مشکل شروع به تعمیر می کنند. اگر ماشینتان با روغن سوزی مواجه شد فوراً به یک متخصص مراجعه کنید و سر خود اقدام به تعمیر ماشین نکنید.
مطالعه بیشتر: درباره ی عمر مفید روغن موتور بیشر بدانید!
اگر علت روغن سوزی موتور ماشین شما خارجی باشد، یعنی مشکل از خود موتور نباشد، شانس بسیار زیادی نسیب شما شده است. برای مثال اگر مشکل از فیلتر روغن یا درپوش پرکننده باشد فقط باید قطعات خراب را جایگزین قطعات سالم کنید که بسیار مقرون به صرفه تر و سریع است. اگر لازم به تعویض قطعاتی همچون درپوش سوپاپ یا واشر بود، تعویض این قطعات را به مکانیک بسپارید؛ زیرا به دقت و مهارت زیادی احتیاج دارد. اگر اشتباه نصب و بسته شوند ممکن است مشکلاتی را به وجود بیاورند. در صورتی که علت روغن سوزی موتور ماشین داخلی باشد، تعمیرات داخل موتور بسیار پرهزینه و پیچیده خواهد شد.
یک نکته حائز اهمیت این است که هنگام خرید ماشین دست دوم به سطح روغن ماشین توجه داشته باشید و آن را چک کنید قبل از خرید؛ زیرا روغن سوزی موتور معمولاً در ماشین های کارکرده و قدیمی دیده می شود. با کمترین هزینه می توانید این تست را انجام دهید سپس نسبت به خرید آن ماشین اقدام نمایید.
همیشه گفته اند پیشگیری از هر ضرر مایه منفعت است. برای اینکه ماشینتان دچار روغن سوزی نشود باید حواستان به زمان تنظیم و بررسی روغن موتور ماشینتان باشد. در این صورت است که شما از وقوع روغن سوزی موتور ماشین خود پیشگیری خواهید کرد. روش ها و نکته هایی وجود دارد که به کمک شما می آیند تا از روغن سوزی موتور ماشین خود پیشگیری کنید.

ماشین روغن کم میکند ولی دود نمیکند، علت چیست؟ گاهی رانندگان با این مشکل روبهرو میشوند که سطح روغن موتور خودرو به مرورزمان کاهش مییابد، اما برخلاف انتظار، هیچ دود غیر طبیعی از اگزوز مشاهده نمیشود. این موضوع در نگاه اول ممکن است گیج کننده باشد، زیرا کاهش روغن معمولاً با دود آبی همراه است که نشان دهنده سوختن روغن در محفظه احتراق است؛ اما عدم وجود دود لزوماً به معنای عدم مصرف روغن نیست.
یکی ازرایج ترین علل کاهش روغن بدون دود، نشت روغن از قسمتهای بیرونی موتور است. این نشتها ممکن است بسیار جزئی باشند و روغن به جای ورود به سیلندر، روی بدنه موتور یا سیستم اگزوز چکه کرده و تبخیر شود، بدون اینکه اثری از خود به صورت دود مشخص در اگزوز باقی بگذارد.
خرابی واشر قالپاق سرسیلندر، اورینگها، کاسهنمد میللنگ یا میل سوپاپ از عوامل اصلی نشتی روغن هستند. مورد دیگر، تبخیر روغن در دمای بالا است که در خودروهای با کیفیت روغن پایین یا رانندگی در ترافیک شدید بیشتر رخ میدهد. برخی موتورهای امروزی به دلیل طراحی خاص پیستون و رینگها، ممکن است مقدار کمی روغن را در چرخه احتراق مصرف کنند، اما این مقدار بهقدری کم است که دود قابل رؤیت ایجاد نمیکند.
همچنین سیستم PCV (تهویه کارتر) اگر دچار گرفتگی شود، باعث انتقال بخار روغن به منیفولد هوا شده و روغن بدون ایجاد دود مستقیم، وارد محفظه احتراق میشود. در چنین شرایطی راننده فقط کاهش تدریجی روغن را مشاهده میکند. علاوه بر آن، (خرابی رینگ پیستون یا گشاد شدن سیلندر) هم میتواند باعث عبور روغن شود، اما اگر احتراق کامل باشد، دود آبی قابل تشخیص تولید نمیشود.
انتخاب روغن نامناسب با گرانروی پایین یا عمر بالای موتور نیز میتواند باعث افزایش مصرف روغن شود. به طور کلی، اگر خودروی شما روغن کم میکند ولی دود نمیدهد، این میتواند نشانه یک ایراد پنهان باشد که در مراحل اولیه است و اگر به موقع تشخیص و رفع نشود، ممکن است به یک مشکل جدی و هزینهبر تبدیل شود. بررسی دقیق نشتیها، وضعیت رینگها، سلامت واشرها و تست سیستم PCV توسط مکانیک مجرب ضروری است. همچنین استفاده از روغن با کیفیت و مطابق با استاندارد سازنده خودرو، نقش مهمی در جلوگیری از مصرف غیرعادی روغن دارد. بنابراین، کم شدن روغن بدون دود را نباید نادیده گرفت؛ زیرا موتور ممکن است به تدریج دچار آسیب شود و هزینه تعمیرات چند برابری به مالک تحمیل کند.
در ادامه یک جدول واضح و کاربردی ارائه شده که خودروهای داخلی را بر اساس میزان مصرف روغن، نوع موتور و علت اصلی روغنسوزی یا روغنریزی مقایسه میکند:
| نام خودرو | نوع موتور | میانگین کاهش روغن (در هر 5000 کیلومتر) | نوع مشکل (روغنسوزی/روغنریزی/تبخیر) | علت اصلی |
| پژو ۴۰۵ GLX | XU7 | 800 سیسی تا 1 لیتر | روغن سوزی و تبخیر | طراحی قدیمی موتور، دمای کاری بالا، ضعف رینگ پیستون |
| پژو پارس | XU7 | 700 تا 900 سیسی | روغن سوزی | احتراق ناقص روغن، فرسودگی سیلندر |
| سمند EF7 | EF7 ملی | 400 تا 600 سیسی | تبخیر و PCV | گرفتگی سیستم تهویه کارتر، کار با گاز CNG |
| سمند XU7 | XU7 | 800 سیسی | روغن سوزی | گشاد شدن سیلندر در کارکرد بالا |
| دنا معمولی | EF7 | 500 تا 700 سیسی | تبخیر | کیفیت پایین روغن یا گرمای زیاد موتور |
| پژو ۲۰۶ | TU5 | 300 تا 500 سیسی | نیمه سوزی و تبخیر | رینگ نازک، رانندگی در دمای بالا |
| رانا | TU5 | 400 تا 600 سیسی | روغن سوزی جزئی | افت تراکم رینگ در کارکرد بالا |
| کوییک | M15 | 500 تا 800 سیسی | تبخیر و روغن ریزی | کیفیت پایین کاسه نمد و طراحی ضعیف تهویه |
| ساینا | M15 | 500 تا 700 سیسی | روغن ریزی | نشت از کاسه نمد میل لنگ و واشر قالپاق |
| تیبا | M15 | 600 تا 800 سیسی | روغن ریزی | نشت خارجی و بخار شدن روغن |
| پراید (قدیمی) | M13 | 700 تا 900 سیسی | روغن سوزی و نشت | استهلاک بالا و ضعف مونتاژ |
| دنا پلاس توربو | EF7 توربو | 500 تا 650 سیسی | تبخیر | فشار بالای توربو و گرمای زیاد |
در میان خودروهای داخلی، برخی مدلها به دلیل طراحی موتور، کیفیت ساخت، نوع آلیاژ قطعات، استاندارد تولید و میزان استهلاک ذاتی، بیشتر از بقیه دچار روغنسوزی یا کاهش سطح روغن میشوند. اولین گروه از خودروهایی که بیشترین گزارش کم کردن روغن را دارند،
1) خانواده ( پژو XU7 ) شامل پژو ۴۰۵، پژو پارس و سمند موتور XU7 هستند. این موتور به دلیل تکنولوژی قدیمی، دمای کاری بالا و ضعف در آببندی رینگهای پیستون، به مرور دچار روغنسوزی میشود. حتی در خودروهای صفر کیلومتر نیز مشاهده شده که مصرف روغن بالاتر از حد استاندارد دارند.
2) مورد بعدی، ( خانواده TU5 ) است که روی پژو ۲۰۶، رانا، ۲۰۷ و برخی مدلهای دنا پلاس نصب شده. اگرچه TU5 در حالت استاندارد مصرف روغن کمی دارد، اما استفاده از روغن نامناسب، تعویض دیرهنگام و داغ شدن موتور در ترافیکهای شهری باعث میشود که به مرور روغن کم کند. در خودروهای با کارکرد بالاتر از ۱۵۰ هزار کیلومتر، این مشکل بیشتر دیده میشود.
3) در رده بعدی، ( موتور EF7 یا ملی ) قرار دارد که روی سمند EF7، سورن و دنا نصب شده. این موتور در صورت تنظیم نبودن سیستم گاز یا خرابی واشر سرسیلندر ممکن است بخار روغن را وارد محفظه احتراق کند. از سوی دیگر، طراحی پیچیدهتر آن نسبت به سایر موتورها باعث میشود که در صورت سهلانگاری در سرویس دورهای، دچار کاهش روغن شود.
4) خودروهای گروه سایپا مانند ( پراید، تیبا و ساینا ) نیز در کارکردهای بالا به دلیل کیفیت پایین قطعات و نشت از کاسهنمد میللنگ، کم کردن روغن را تجربه میکنند؛ با این تفاوت که دود قابل مشاهده تولید نمیکنند و راننده دیر متوجه میشود.
5) اما یکی از بدترین نمونهها، موتور ( M15 روی کوییک و ساینا ) است که در صورت استفاده از روغن نامرغوب یا رانندگی با دور موتور بالا، به سرعت مصرف روغن را افزایش میدهد.
یکی از دلایل اصلی روغن سوزی در اکثر خودروهای ایرانی، استفاده از آلیاژهای قدیمی و عدم دقت کافی در مونتاژ موتور است. علاوه بر این، به دلیل دمای کاری بالا و کیفیت پایین سیستم خنککننده، موتور داغ شده و به مرور زمان گشاد شدن سیلندر یا از بین رفتن آب بندی رینگها باعث ورود روغن به اتاق احتراق میشود. در برخی مدلها نیز سیستم تهویه مخزن روغن یا همان PCV عملکرد مناسبی ندارد و بخار روغن وارد منیفولد هوا میشود. همچنین رانندگان ایرانی اغلب تعویض روغن را با تأخیر انجام داده یا از روغنهای غیر استاندارد استفاده میکنند که باعث کاهش عمر موتور میشود.
طبق گزارش تعمیرگاهها، پژو پارس XU7، سمند XU7، پژو ۴۰۵ GLX و پرایدهای تولید قبل از ۱۳۹۸** در صدر جدول مصرف روغن قرار دارند. بعد از آن تیبا، ساینا، کوییک و موتور TU5 در کارکرد بالا قرار میگیرند. دنا و EF7 بیشتر در اثر داغ کردن و کارکردن با گاز CNG دچار کاهش سطح روغن میشوند.
در مجموع میتوان گفت که اغلب موتورهای ایرانی در طراحی خود مصرف روغن استاندارد بین ۵۰۰ تا ۷۰۰ سیسی در هر ۵۰۰۰ کیلومتر دارند، اما در صورت نگهداری نامناسب این عدد میتواند تا یک لیتر یا بیشتر افزایش یابد.
بنابراین اگر خودروی شما جزو این دستههاست، بهتر است هر ۱۰۰۰ کیلومتر سطح روغن را بررسی کرده، از روغن موتور با گرید پیشنهادی کارخانه استفاده کنید و در صورت مشاهده کم شدن ناگهانی روغن، سریعا به مکانیک متخصص مراجعه نمایید تا از آسیب جدی به موتور جلوگیری شود.
روغن سوزی در موتور خودرو ( دو نوع اصلی) دارد که از نظر محل ورود روغن به محفظه احتراق متفاوت هستند. شناخت این تفاوت به تشخیص دقیق و تعمیر صحیح موتور کمک زیادی میکند:
این نوع روغنسوزی بیشتر به **سوپاپها و سرسیلندر** مربوط است و اگر به موقع تعمیر شود، از آسیب به پیستون و سیلندر جلوگیری میشود.
این نوع معمولاً با عبارت «روغنسوزی از سیلندر» یا «از پایین» شناخته میشود.
این نوع روغن سوزی خطرناکتر است و اگر ادامه یابد، باعث افت شدید تراکم موتور، کاهش قدرت و نیاز به تعمیر اساسی (اورهال) میشود.
| نوع روغن سوزی | محل ورود روغن | بخش معیوب | شدت خطر | دود قابل مشاهده |
| از بالا (سرسیلندر) | از سوپاپها | کاسه نمد و گیت سوپاپ | توسط | معمولاً هنگام استارت و رها کردن گاز |
| از پایین (سیلندر) | از کنار پیستون | رینگها و دیواره سیلندر | زیاد (نیاز به تعمیر اساسی) | دائمی هنگام رانندگی |